Ата-Аналарға Ақпарат

 

 

 

Қауіпқа Назар аударыныз!!!

Біраз мерзімнен соң мектепте демалыс басталады. Балаларда бос уақыт пайда боладыі. Электр құралдарын пайдалану кезінде Қауіпсіздік техникасын сақтау ережелерін және басқа да САҚТАЛУҒА тиісті қарапайым мәселелерді білу балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді және жарақаттар мен жазайым оқиғалардын алдын алады.

Қауіпсіздік ережелерін сақтамау салдарынан ауыр зардаптарға – балалардың қаза болуына және зардап шегуіне әкеліп соққан бірнеше қайғылы оқиғаларды мысалға келтірейік:

- 2001-2002 жылдары Павлодар облысында электр тогы соғу салдарынан бес бала қайтыс болды. Барлық жағдайлар балалар трансформатор подстанцияларының бөлмесіне кірген немесе электр тасымалдағыштар желісінің тіреуіне шыққан кезде болған;

- 2014 жыл Баянауыл ауылы. 7 жастағы ұл бала достарымен тығылмақ ойнап жүріп, трансформатор дүңгіршегінің (КТП) төбесіне шығып, кернеуі 10 кВ токөткізгіш шинаны қолымен ұстаған. Нәтижесінде, бала денесінің 15%-н күйік шалып, сол қолы ампутацияланды;  

- 2015 жыл, Маңғыстау облысының Бейнеу ауылы. 11 жастағы ұл бала ойнап жүріп, трансформатор қоршауының ішіне кірген. Ток өткізгіш элементтерге жанасқанда, оны ток соқты. Нәтижесінде, баланың екі қолын бірдей ампутациялауға тура келген;

- 2018 жыл. қыркүйек Жаңаауыл а. 12 және 14 жастағы ұл балалар спорт алаңында ойнаған кезде қоршауға шығып жаланаш токөткізгіш элементерге тиді. Нәтижесінде балалар қайтыс болды.

Сонымен үзілді-кесілді:

  • Трансформатор және ток бөлетін подстанцияларға өте жақын келуге және жанасуға, ішіне енуге және төбесіне шығуға болмайды;
  • Электр тасымалдағыш кәбілдердің және әуе желілерінің жерде жатқан және үзілген жалаңаш сымдарына жақындауға және ұстауға болмайды;
  • Бойында электр тогы жүріп жатқан жалаңаш сымдарға жанасуға болмайды;
  • Құралдарда немесе сымдарда электр тогының бар-жоғын білу үшін саусақпен тексеруге болмайды;
  • Сым оқшаулағыштарға зиян келтірмеу және қысқа тұйықталуды (от шығу) болдырмау үшін оларды есікпен, терезе жақтауларымен қыстыруға, шегелерге бекітуге болмайды;
  • Электр өткізгіштер жылу батареяларына, су құбырларына, телефон және радиотрансляция сымдарына жанаспауын бақылап отыру қажет;
  • Балалардың розеткалардың жанында ойнауларына, оған шпилькалар мен түйреуіштер тығуына, сымдарды ұстауына жол бермеу керек, өйткені бұл ток соғуына әкеліп соғады;
  • Сулы қолмен электр лампочкаларын, тұрмыстық приборларды жағу немесе сөндіру қауіпті. Жанып кеткен лампочкаларды ажыратқышты сөндіріп қойып ауыстыру қажет;
  • Корпустарының бойымен ток жүріп тұрған тұрмыстық электр құралдарды («тістейтін» прибор) пайдалануға үзілді-кесілді тыйым салынады. Құралдарды қосқан және ажыратқан кезде штепсель айырын сымнан емес пластмасса колодкасынан ұстау қажет;
  • Су қайнататын, ас пісіретін (электр шәйнектер, кәстрөлдер) приборларды желіге құрғақтай қосуға болмайды. Олардың кем дегенде үштен бір бөлігін сумен толтыру керек. Шәйнекке немесе кәстрөлге су құйғанда, олар міндетті түрде токтан ажыратулы болуы қажет;
  • Сондай-ақ, приборлардан ажыратылған шнурлар да штепсельді розеткадан ажыратулы болуға тиісті, себебі, оған байқамай жанасқан кезде ток соғуы мүмкін;
  • Кез келген тұрмыстық электр құралдарды бір қолмен, мүмкін болса, оң қолмен, және сол кезде су жүретін, газ және жылу құбырларына жанаспай қосу немесе ажырату қажет.
  • Өрт шығуын болдырмау үшін, тұрмыстық электр приборларын арнайы тұғырларға (керамикалық, металл, немесе асбестен жасалған) және жылдам жанатын заттардан (перде портьер, дастархан) қауіпсіз қашық жерге орнату қажет.

Осыны балаларыңызға түсіндіріңіз, оларға қарапайым Ережелерді ұқтыру үшін уақытты Бүгін табыңыз, өйткені Ертең кеш болуы мүмкін.

ҚР ЭМ Атом және энергетикалық қадағалау мен бақылау комитетінің Павлодар облысы бойынша аумақтық департаменті.

 


Тәрбие сағатының тақырыбы: «Қазақстан -2050 Стратегиясы: бір халық-бір ел –бір тағдыр».

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларға «Қазақстан -2050      Стратегиясы: бір халық-бір ел –бір тағдыр» туралы жалпы түсінік беру.
  2. Оқушылардың елге деген адамгершілік      қасиеттерін дамыту.
  3. ҚР –сының Отанға деген патриоттық      сезімге тәрбиелеу.

Сабақтың типі: дәстүрлі

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілдері: сұрақ-жауап, түсіндіру, әңгімелеу, ой-қозғау.

Көрнекілігі: үнтаспа, Елбасының суреті, ҚР-сының Рәміздері.

                          Сабақтың барысы:

  1. Ұйымдастыру кезеңі:

Сәлемдесу, балалар, мен бүгін көңілдімін. Сіздер ше? –Иә, көңілдіміз.

Оқушылар бір-біріне жылы тілек сөздер айтып, қолдарындағы шарды жоғарыға лақтырады.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

  1. Жаңа сабақ.

Әнұран айтумен басталады.

Ой-қозғау:

Балалар, біз қандай мемлекетте тұрамыз?

-Қазақстан.

ҚР-сының халқы қай тілде сөйлеуі керек?

-ҚР-сының халқы қазақ тілінде сөйлеуі керек.

ҚР-сының Президентінің аты-жөнін білесіздер ме?

-Н.Ә. Назарбаев

ҚР-сының рәміздерін білесіздер ме?

-Ту, Елтаңба, Әнұран.

3. Сөз жұмбақ:

Оқушыларға жасырын сөзді тапқызу. Ол үшін мына торкөздегі суреттің атын атап, сол суреттің аты қай әріптен басталады? Сол әріп бойынша «Жолдау» сөзі шығу керек.

Жапырақ, орындық, лақ, доп, алма, уық.

Қандай сөз шықты?

-Жолдау.

Жолдау дегеніміз не ? Оны сіздер қалай түсінесіздер?

Ендеше, балалар, бүгін Жолдау туралы әңгімелесеміз.

2012 жылғы желтоқсанның 14-де ҚР-сының Президенті Н.Ә. Назарбаев Тәуелсіздік күніне арналған салтанатты мәжілісте «Қазақстан -2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты атты Қазақстан халқына кезекті Жолдауын ұсынды.

Оның негізгі міндеттері атап өтілді.

Соның ішінде Елбасы Жолдауында өмірдің баға жетпес құдылығы балаға, бала тәрбиесіне, болашағына көп көңіл бөліп отыр. Отбасы, әке мен бала, бала мен ана мәселесіне –«Бала тәрбиелеу –болашаққа үлкен инвестиция» деген сөзінде үлкен мәні бар. Мұның барлығы ұлттық құндылықтарды сақтап, дамытуға бағытталған әрекет. Адамзат өзінің байырғы құндылықтарынан ажырамауы үшін ат салысып, адамдарды ізгілік пен қамқорлыққа шақыруы көңілге қонымды. Отағасының серігі отанасы демекші Елбасы Жолдауында әлеуметтегі әйел адамның рөлі, оның келешегі жөнінде айтылған. Әйел адам ең алдымен –ана. Ал ана –отбасы, мемлекет шамшырағы. Баланы ұлттық дәстүрде тәрбиелеп, құрметтеу керектігін, заманға сай білім алып, кейін қызмет етуіне құқылы екендігі айтылған. Баланы жалғыз тәрбиелеп жатқан аналарға көмек көрсету, олар үшін икемді еңбек түрлерін қалыптастырып, үйде жұмыс жасауларына жағдай туғызу перспективасы қуантады.

Білім барлық уақытта жоғары құндылықтардың бірі болған. Тек білімді сауатты адамға ғана келешек тізгінін қолына ала алады. Осыны ескере отырып Елбасы Н.Назарбаев өз Жолдауында ҚР-сының Білім беру жүйесіне әрі қарай дамыту, жетілдіру жоспарын құрып, көптеген мақсаттарда көздеп отыр. Олар, инженерлік білім беруді және заманауи техникалық мамандықтар жүйесін дамыту, оқыту әдістемелерін жаңғырту, елімізге қажетті технологиялар трансферті мен оларды қолдану үшін мамандарды оқыту. Бүгінгі ұрпақ білімді болса, ел ертеңгі жарқын болмақ.

Президент Жолдауының «Ұлт денсаулығы- біздің табысты болашағымыздың негізі» тарауында Қазақстан халқының денсаулығын сақтау, балаларымыздың денсаулығын қамтамасыз ету ісіне жаңа тәсілдер еңгізу мәселесі, ауылдағы медициналық қызметтердің сапасын арттыру көзделген. Бұл Жолдаудың іске асырылуы –ҚР-сын әлемнің дамыған мемлекеттерінің қатарына шығаратыны сөзсіз.

Елбасымыз биылғы дәстүрлі «Қазақстан -2050» Стратегиясы Жолдауында жарқын болашаққа айқара жол ашты. Ондағы ең өзекті мәселенің бірі, бірегей қазақ тілімен 2025 жылы латын әліпбиіне көшу жайы көпшілікті ерекше қуанышқа бөледі. Тәуелсіз ұлт болудың ежелгі шарттары: өзіне тән тілі, сенетін діні, салт-дәстүрі, жазуы, басқа ерекшеліктері болу.

Енді Жолдауда айтылған өркениетті дамыған 30 елдің қатарына жету бағыт-бағдарына ілесу, үлес қосу ісі тұр алдымызда. Латын қарпіне көшу сол өркениет шыңында тұрған 30 елге жақындастыра түсіп, олармен қоян-қолтық бәсекелесуге жаңа негіз қалайды. өскелең ұрпақ үшін тіптен тиімді.

  1. Өлең-шумақтар оқылады.

Бақыт күні осы күн,                                       Асыл өлкем ерекше,            

Оны әнге қос бүгін.                                      Қазақстан-мекенім.

Ардақтайды бұл күнді,                                 Беп-белгілі емес пе,

Келетұғын ғасырың.                                     Сенің ғажап екенің.

Аялайды ел мұны,                                        Биік болсын шоқтығың,

Өміріңді ендігі.                                             Атыңды айтам ән қылып.

Ертеңіміз ол біздің,                                       Желбірейді көк туың,

Еркіндіктің ер күні.                                        Төбемізде мәңгілік.  

Көк байрақтың бетінде,                               Ен даласын егін жапқан,

Қыран бүркіт қанатты.                                 Бар баласы бақыт тапқан.

Сол қырандай еркіндеп,                               Менің жерім, туған елім,

Бала өседі талапты.                                       Күн сәулелі, Қазақстан!

Қорытындылау:

«Мен Президент болсам халыққа Жолдауым» -деп оқушыларға өз ойларын айтқызу.

«Қазақстан-2050» Стратегиясында баяндалған барлық міндеттер біздің еліміздің әрбір азаматының өмірін жақсарту мақсатында қабылданған.

Осы көздеген мақсатымызға міндетті түрде жетуге тілектеспін. Баршаларыңызға бақ-береке, отбасыларыңызға амандық тілеймін!

Осымен сабағымыз аяқталды. Тыңдап сабаққа қатысқандарыңыз үшін рахмет!

Бақыт күні осы күн,                                       Асыл өлкем ерекше,            

Оны әнге қос бүгін.                                       Қазақстан-мекенім.

Ардақтайды бұл күнді,                                 Беп-белгілі емес пе,

Келетұғын ғасырың.                                     Сенің ғажап екенің.

Аялайды ел мұны,                                         Биік болсын шоқтығың,

Өміріңді ендігі.                                             Атыңды айтам ән қылып.

Ертеңіміз ол біздің,                                        Желбірейді көк туың,

Еркіндіктің ер күні.                                       Төбемізде мәңгілік.  

Көк байрақтың бетінде,                               Ен даласын егін жапқан,

Қыран бүркіт қанатты.                                Бар баласы бақыт тапқан.

Сол қырандай еркіндеп,                               Менің жерім, туған елім,

Бала өседі талапты.                                       Күн сәулелі, Қазақстан!

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

Қол ұстасып бәріміз,

Тек жылулық сыйлайық.

Бір-бірімізге күлімдеп,

Бақытты өмір тілейік.

 

                           Қазақ тілінен олимпиада тапсырмалары

 

                                    2-сынып

 

16. Сөйлемдегі сөздерді орнына қойып , сөйлем құрастыр :    

 

Биік , балалар , тауларды , тамашалады .

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

17.    Әр әріпке әріп санын көбейте отырып , сөздер құра :

 

Т                                        Су

 

Ту                                       ----------

 

--------------                         -------------

 

 

 

18. Берілген сөздердегі әріптердің орнын ауыстыра отырып , дұрыс сөзді қасына жаз ,  артық сөздің астын сыз.

 

ҮТЕЙ - ----------------

 

ІШЕК - ----------------

 

ЛҮКТІ-----------------

 

19. Әр сөзден көрсетілген сан бойынша әріптерді алып , мақалды оқы :

 

Кірді ( 2 ) , тауық ( 2 ), парта (1), біліпаз (4) , мысық ( 1 ) бұлақ (2) лақ (1)аяғы (2)

 

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

20   .Жұмбақты шеш және  шешуін көпше түрде жаз .

 

Көкке ұшқан шарықтап

 

Шаңырақтың бауынан

 

Ұстап түстім қалықтап .

 

                                     Шешуі : ------------------------

 

21.   Үш әріптен тұратын сөздердің 1-ші , 2-ші , 3- ші әріптерін өзгертіп , бірнеше сөз құра :

 

( Б )ар                        Ба (р)                  Б (а)р

 

1.---------                    1.---------              1.---------

 

2.----------                   2.---------              2.-----------

 

3.---------                    3.---------              3.----------

 

22.    Әріптер жиынтығынан сөз құрастырып , мақалды жаз .

 

Кптаі     –       бмілі   блұғыа .

 

-----------------------------------------------------

 

23.   Торкөздердегі сөздерге зейін салып қарай отырып , бос орындарды толтыр

 

от

ат

то

 

 

24.   Екі бағандағы сөздердің мағыналық жағынан тіркестерін тауып жаз .

 

                                     үлкенге                      түзеді

 

                                      қатесін                     жол берді

 

                                      досына                     түйді

 

                                      қабағын                   серт берді

 

25.  Төмендегі сөздерден көптік ұғым беретін сөздерді тауып , көшіріп жаз .

 

             Біз , қалам , олар , жүз – жүзден , сен , барлығы , мен , сендер , аталарым .

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

26 . Тиісті сөздің астын сыз .

 

               Қайсысы күнделік ?  

 

Тексереді күнделікті

 

Әжем менің күнделікті .

 

27.       Артық сөзді сыз .

 

Қай сөз артық ?

 

Тәтті , кетті , батты , бітті , сатты .

 

28 .   Дүниедегі қара заттарды ата , жаз .

 

-- Түн ,--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

29.     Сөздерді   салыстыра отырып , екі топқа бөліп жаз .

 

Бейнекамералар , тоғай , сөз таптары , дауысты дыбыс , сағат , терезелер , ата ,бауыр , құстар , түбір .

 

----------------------------------               -----------------------------------

 

----------------------------------------       -----------------------------------

 

---------------------------------------         -------------------------------------    

 

--------------------------------------               -------------------------------------

 

30. Берілген сөздердің әрбір әрпін ретімен қысқырту арқылы шыққын сөздерді жаз , сөздерге сұрақ қой .

 

     Жасау , басу .

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


 

Психология родителям.

 

Вопросы о сексе. Что ответить ребенку.

 

                        В ответ на вопрос — откуда в мамином животике появляется младенец — увели разговор в заоблачные дали? Зря, потому что главные правила темы «про это» — не смущаться, не возмущаться, не пугаться и не врать, услышав щекотливый вопрос.

 

Первый вопрос, который задает ребенок: «Откуда я взялся?». «Здесь необходимо сразу исключить рассказы про аиста и капусту — потому что это подорвет доверие к родителям в будущем, — предупреждает сексолог и психотерапевт Игорь Поперечный. — Самое главное правило — на все возникающие вопросы всегда отвечать, не отделываясь фразой «Тебе рано это знать», и отвечать максимально правдиво». Как объясняет господин Поперечный, в дошкольном возрасте ребенку достаточно общей информации о том, что он появился в результате любви папы и мамы, — технические подробности ему еще не нужны. Более точную информацию необходимо давать уже с 7 лет, а к 12-13 годам ребенок должен располагать полными познаниями — прежде всего о контрацепции.«Проблема заключается в том, что в наших школах ту информацию, которой нужно обладать в шестом классе, дают только в старших классах», — говорит Игорь Поперечный.На вопрос о том, что предпочесть — личную беседу или вовремя подсунутую книжку, — у специалистов нет однозначного ответа. Беседа в целом предпочтительнее, но, в конечном счете, это дело индивидуальное. Книжка же хороша тем, что позволяет сохранить некоторую дистанцию между родителями и ребенком, оберегает его собственное интимное пространство. Еще большую дистанцию, конечно, позволяет сохранить древний метод сексуального воспитания «Улица расскажет!», но на этом его достоинства заканчиваются. Помните, как вам самим Катька-второгодница объясняла суть любви и секса на примере рисунков на заборе? Согласитесь, и по содержанию, и по эмоциональной оценке это была не самая достоверная информация.
Иногда — учитывая планировку и тесноту наших квартир, — иллюстрация нечаянно приходит раньше теоретической подготовки. Ситуацию, в которой малыш не вовремя заглянул в родительскую спальню, конечно, лучше предупредить заранее — во-первых, двери должны закрываться, во-вторых, хорошо бы всем членам семьи научиться стучать в двери, прежде чем войти (это, кстати, относится и к родителям, особенно родителям подростка).Но если ребенок все-таки стал свидетелем интимной сцены между родителями, главный совет — без паники! Важно, чтобы ситуация не запечатлелась в памяти ребенка как нечто негативное и страшное.«Маленький ребенок, скорее всего, увидит в этой сцене борьбу, драку, — объясняет Игорь Поперечный. — А испуганные лица родителей это только подчеркнут. У ребенка в четыре года уже есть интуитивное понимание процесса — он просто не может его сформулировать, — и некое чувство такта. Поэтому он, скорее всего, выйдет из комнаты. А сами родители должны к нему выйти с улыбкой, спокойными, не заискивая и не оправдываясь. Если ребенок сам не задает вопросов, не нужно ничего объяснять. Аналогичная спокойная реакция должна быть и, например, при просмотре фильмов с эротическими сценами — без криков «Выйди из комнаты» и поспешного переключения каналов».Родители, воспитанные в советских детских садиках, могут помнить унизительные акции воспитателей по борьбе с «рукоблудием». Здесь нужно усвоить, что современные специалисты не видят в детской мастурбации ничего страшного или ненормального. Наказывать, стыдить и запугивать ребенка — худшее, что можно сделать.«Детский онанизм — составная часть развития сексуальности, — комментирует врач-психотерапевт, кандидат медицинских наук Манана Коридзе-Датунишвили. — Это психогормональный акт. И в этом случае родителю нужно быть предельно корректным, не переходить интимную границу ребенка».
Впрочем, у постоянной мастурбации могут быть невротические причины. «Беспокоиться и задумываться о консультации со специалистом нужно только в том случае, если ребенок мастурбирует очень часто — по 20 раз в день или его интерес к сексу носит навязчивый психопатический характер. Если же родители реагируют спокойно, без ажиотажа, акцент постепенно переключится на что-то другое», — объясняет Игорь Поперечный.В этой теме есть только одно действительно страшное слово — педофилы. Какими объяснениями подкрепить незыблемое правило: не разговаривать с незнакомцами и не откликаться на их приглашения? Игорь Поперечный рекомендует: не напуская тумана, но и не вдаваясь в излишние подробности, дать понять ребенку, что есть люди, несущие угрозу его жизни и здоровью. «В тонкости педофилии детей до семи лет посвящать не нужно — у них для этого не созрела психическая организация», — говорит госпожа Коридзе-Датунишвили. Вместе с тем, запрет на опасные знакомства с посторонними должен быть сильнее, чем другое правило — «слушаться взрослых».